Ομιλία Γιώργου Κατρούγκαλου στην Επιτροπή Παρακολούθησης των αποφάσεων του ΕΔΔΑ, 10-3-2020

0

Oμιλία του Γιώργου Κατρούγκαλου στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Παρακολούθησης των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (10-3-2020), με επιχειρηματολογία για την αντίθεση στο διεθνές δίκαιο της απόφασης αναστολής ασύλου και ειδική αναφορά στην πρόσφατη απόρριψη αίτησης ασφαλιστικών:

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ: Κατ’ αρχάς, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα, να επαναλάβω τα θερμά λόγια του Προέδρου της Επιτροπής μας και για το θεσμό που εκπροσωπείτε, που πράγματι υπερασπίζεται τα συμφέροντα της Ελληνικής Πολιτείας και για σας προσωπικά θα ήθελα, να σας συγχαρώ για το συνολικό σας έργο και για τις προτάσεις μας.

Επίσης, επ’ αυτών που είπε η κυρία Μπακογιάννη, συμφωνώ.

Θα μπορούσαμε να δούμε, ενδεχομένως, και τη διατύπωση πρότασης εκ μέρους των συναδέλφων, που είμαστε στην κοινοβουλευτική συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης μιας κοινής πρότασης και όλης της Επιτροπής.

Θα ήθελα, να πω ορισμένα πράγματα για την ανάγκη, να περιφρουρήσουμε το καλό όνομα της Ελλάδας στην διεθνή κοινή γνώμη, ως χώρα αλληλεγγύης και δικαίου αλλά και να υπερασπίσω, επίσης, και την ανάγκη να είμαστε πάντοτε με τη μεριά της Διεθνούς Νομιμότητας στην κρίση, την οποία αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η πατρίδα μας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι το σύνολο του ελληνικού λαού αντιδρά απέναντι στον εκβιασμό που υφιστάμεθα από τη γειτονική χώρα, την προσπάθεια να εργαλειοποιηθούν αθώοι άνθρωποι για γεωπολιτικά οφέλη.

Αντιπαρέρχομαι συνοπτικά -γιατί δεν είμαι στιγμής- ότι μία από τις προϋποθέσεις της αποτελεσματικής απόκρουσης αυτής της πρόκλησης είναι η ενότητα του ελληνικού λαού, η οποία προφανώς δεν διαφυλάσσεται, όταν ακούμε από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, να εκτοξεύονται κατηγορίες σε βάρος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ότι τάχα είναι «δούρειος ίππος» του Ερντογάν. Το λέω γιατί πρέπει, να ειπωθεί και περνάω στο κυρίως  θέμα που  θέλω να θίξω.

Δεν είναι νομική πολυτέλεια, να σεβόμαστε το Διεθνές Δίκαιο.

Χαίρομαι για την διαφοροποίηση της κυρίας Μπακογιάννη σε σχέση με τις δηλώσεις αυτές. Ήμουν βέβαιος, ότι η κυρία Μπακογιάννη, δεν υιοθετεί αυτούς τους ισχυρισμού και το έχει δείξει με την εν γένει πολιτεία της.

Δεν είναι θέμα πολυτελείας να είμαστε με τη διεθνή νομιμότητα. Είναι προς το συμφέρον μας, όταν διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία, να μην διαπραγματευόμαστε με όρους ισχύος, αλλά με όρους δικαίου και επίσης σημαντικό είναι, για να έχουμε την υποστήριξη της διεθνούς κοινής γνώμης, να φαίνεται ότι εμείς είμαστε κράτος δικαίου, σε αντιπαράθεση με την πολιτική αμφισβήτησης της διεθνούς νομιμότητας της άλλης πλευράς.

Αυτές είναι αρχές που πρέπει πάντοτε να σεβόμαστε. Προς τιμήν του ο κ. Πλακιωτάκης, ο Υπουργός Ναυτιλίας- όχι σε αυτή την Επιτροπή, στην Διάσκεψη των Προέδρων- προχώρησε σε μια διορθωτική δήλωση- γιατί φαινόταν να μην ήταν σαφής η αρχική του απάντηση- και τοποθετήθηκε κατά των επαναπροωθήσεων, είπε δηλαδή ότι τα pushbacks- οι επαναπροωθήσεις, να ζητάει ένας άνθρωπος άσυλο στην Ελλάδα και χωρίς να τον ακούσουμε, να τον στέλνουμε πίσω- είναι παράνομες και ότι η Ελλάδα δεν τις πραγματοποιεί. Αυτό είναι σωστό μήνυμα.

Από το ιστορικό της προσφυγής- ξεκινάω με αυτό το παράδειγμα και θα επεκταθώ γενικότερα- που αναφέρατε- δεν υιοθετώ το ιστορικό, λέω αν το ιστορικό ισχύει και επαναλαμβάνω, ότι ελπίζω να μην ισχύει- προκύπτει ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας κλασικής περίπτωσης επαναπροώθησης, κλασικής περίπτωσης pushback, δεδομένου ότι είχαμε είσοδο στο ελληνικό έδαφος και επιστροφή στην Τουρκία της προσφεύγουσας, εάν αληθεύουν οι ισχυρισμοί της. Να πούμε λοιπόν ξανά εδώ, ότι η Ελλάδα δεν κάνει pushbacks, ότι η Ελλάδα υπερασπίζεται τη διεθνή νομιμότητα.

Να πω επίσης- που ήρθε σε γνώση μου και η απόφαση του Δικαστηρίου ότι δεν έχουν αιτιολογία οι αποφάσεις των ασφαλιστικών μέτρων και κρίνουν επί της βλάβης-. Το Δικαστήριο, όπως παγίως γίνεται επί των ασφαλιστικών μέτρων,  δεν έκρινε τη νομιμότητα ή τη μη νομιμότητα των ελληνικών μέτρων, αλλά το εάν η συγκεκριμένη αιτούσα υπέστη τέτοια βλάβη, η οποία δεν μπορεί να ανορθωθεί μέχρι την εκδίκαση της προσφυγής. Απέρριψε την προσφυγή θεωρώντας ότι δεν υπάρχει παρόμοια βλάβη, εφόσον η προσφυγή δικαστεί σύντομα και για το λόγο αυτό ανακοίνωσε πολύ σύντομο προσδιορισμό της προσφυγής. Έτσι έχουν τα πράγματα με την απόφαση, σε καμιά περίπτωση λοιπόν, σημαίνει, ότι έχουμε, εκ μέρους του δικαστηρίου, αποδοχή αυτού που θεωρώ ιδιαίτερα προβληματικό στις αποφάσεις της Κυβέρνησης, την απόφαση δηλαδή να αναστείλουμε την εξέταση αιτήσεων ασύλου για ένα μήνα.

Επαναλαμβάνω, εάν η απάντηση που έχω πάρει από τη συνάδελφό κυρία Μπακογιάννη, είναι ότι την 31η μέρα μετά την απαγόρευση αυτοί που είναι εδώ θα μπορούν να υποβάλλουν ξανά αιτήσεις ασύλου, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι το μόνο που χάνουμε είναι χρόνος, μια που θα καθυστερήσει η απάντηση επί των αιτήσεων, αντίθετα με το στόχο της επιτάχυνσης εξέτασης τους. Δυστυχώς όμως, έχω πάρει απαντήσεις από κυβερνητικούς Υπουργούς περί του αντιθέτου, ότι δηλαδή, όσοι μπουν αυτές τις 30 μέρες, αμέσως θα απελαθούν χωρίς ποτέ να μπορούν να καταθέσουν αίτηση ασύλου  και αυτή φαίνεται να είναι η επίσημη αφήγηση της Κυβέρνησης.

Αυτό γιατί είναι προβληματικό; Γιατί είναι αντίθετο σε μια σειρά κανόνων Διεθνούς Δικαίου που έχουν υπερνομοθετική ισχύ:

Καταρχήν στην Σύμβαση της Γενεύης. Η Σύμβαση της Γενεύης είναι Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, την οποία εποπτεύει η Ύπατη Αρμοστεία. Εκεί έχουμε σαφή δήλωση του Ύπατου Αρμοστή, που θεωρεί ότι και η αναστολή- ακόμη και υπό την ήπια εκδοχή που υποστηρίζει η κυρία Μπακογιάννη- είναι αντίθετη στη Συνθήκη.

Έχουμε επίσης το Ευρωπαϊκό Προσφυγικό Δίκαιο, που μέσω Οδηγιών εξειδικεύει την Συνθήκη της Γενεύης και που ενσωματώθηκε στην Ελλάδα με πρόσφατο νόμο της Κυβέρνησης Ν.Δ. τον Νοέμβριο. Επ` αυτού έχουμε την πρόσφατη δήλωση της κυρίας VonDerLeyen, μετά την συνάντηση με τον Ερντογάν, ότι τα σύνορα πρέπει να προστατεύονται, αλλά και το δικαίωμα αίτησης για άσυλο ένα σεβαστό- αυτά πάνε «χέρι-χέρι». Χθες δε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο κ.Sassoli, ενημερώνοντας το Προεδρείο του σώματος δήλωσε: «Έθεσα το θέμα της αναβολής αποδοχής αιτήσεων ασύλου στην ελληνική Κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι το Ευρωκοινοβούλιο είναι κατά μιας τέτοιας πρακτικής». Στο Συμβούλιο της Ευρώπης η Επίτροπος Δικαιωμάτων επίσης δήλωσε, ότι η αναστολή του ασύλου είναι αντίθετη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Έχουμε, λοιπόν, αυτή τη στιγμή, απ’ όλους τους εκπροσώπους των διεθνών φόρα που παρατηρούν και επιβλέπουν τα διεθνή αυτά όργανα διεθνούς δικαίου, μια σαφή τοποθέτησηξ περί της μη νομιμότητας του μέτρου της αναστολής υποβολής ασύλου. Δεν πρέπει να θεωρούμε αυτή την τοποθέτηση αντιπαραθετική προς την υποστήριξη που ζητούμε.

Ούτε η απόφαση του Φεβρουαρίου του ΕΔΔΑ για τις απελάσεις της Ισπανίας τη Μελίγια δίνει επιχειρήματα για το αντίθετο.  Η Μελίγια και η Φέουτα είναι δύο περιφραγμένα φυλάκια που η Ισπανία έχει στο Μαρόκο. Εκεί, δυστυχισμένοι άνθρωποι μαζεύονται κατά εκατοντάδες και επιχειρούν με μια έφοδο να περάσουν τα σύρματα. Το Δικαστήριο είπε – και κοιτάξτε λίγο τη σκέψη 199 – ότι, πράγματι, το αίτημα του ασύλου είναι εξατομικευμένο και όταν ασκείται με όρους μαζικούς που εμπεριέχουν και στοιχεία βίας, έχει δικαίωμα το κράτος να μην αντιμετωπίζει τη στάση αυτή όπως τα ατομικά αιτήματα ασύλου και να προβαίνει σε απελάσεις. Όπως δε είχε πει και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που ήταν εδώ, ο κ. Σισιλιάνος, ίσως εν μέρει προφητικά, αυτή η απόφαση έχει ομοιότητες με ό,τι γίνεται σήμερα στον Έβρο, αν και όχι με ό,τι γίνεται στη θάλασσα που ισχύουν παράλληλοι κανόνες που αφορούν την ανάγκη να σωθεί η ανθρώπινη ζωή. Τι είπε, όμως, επιπλέον το Δικαστήριο ως προϋπόθεση της νομιμότητας των απελάσεων; Νομολόγησε ότι το δικαίωμα του κράτους να προστατεύει με απελάσεις τα σύνορα του από παρόμοιες μαζικές προσπάθειες εισόδου, ισχύει μόνο εφόσον έχει εξασφαλίσει παράλληλα εξατομικευμένη δυνατότητα υποβολής αιτήματος του ασύλου, κάτι που ίσχυε στην Ισπανία, δεν υπάρχει όμως στην περίπτωση τη δική μας.

Συνοψίζω: Παραπάνω από αυτονόητη είναι η προστασία των συνόρων! Είναι πατριωτικό καθήκον όλων μας και δεν υπάρχουν σ’ αυτή την αίθουσα Βουλευτές που δεν είναι πατριώτες. Πατριωτισμός, όμως, είναι να ξεχωρίζεις και τον θύτη από τα θύματα, τους αδύναμους ανθρώπους που θέλει να τους κάνει πιόνια και εργαλεία η πολιτική της Τουρκίας από αυτόν που τος εκμεταλλεύεται. Είναι όρος αποτελεσματικότητας της δικής μας εξωτερικής πολιτικής πάντοτε να επιβεβαιώνουμε το ρόλο μας ως κράτος δικαίου.

 

Share.